Айыылар айыыһЫТ



Скачать 46,33 Kb.
страница7/7
Дата13.05.2020
Размер46,33 Kb.
1   2   3   4   5   6   7
ДЬЫЛҔА, ТАҤХА, БИЛГЭ

Дойдулара. Дьылҕа, Таҥха, Билгэ сэттис халлааҥҥа олороллор. Сэттис халлаан – атын айыы халлааннарын курдук, сырдыгынан туолбут дойду. Хаһан да кыһын буолбат, ото-маһа хаһан да хагдарыйбат.

Дьылҕа Хаан. Дьылҕа Хаан сороҕор Дьылҕа Тойон диэн ааттаах буолар. Кини мэлдьи уһун бытыктаах, тайах мастаах оҕонньор курдук сэпсииллэр.

Суолтата. Дьылҕа суолтата диэн биир: инники, билиҥҥи, кэлэр олоҕу барытын билии.

Киириитэ. Дьылҕа киһиэхэ толору баар, ол да буоллар билии буолан тахсыыта кытаанах. Үксүн кини Билгэ, Таҥхабуолан киһиэхэ биллэр. Ол гынан баран, итилэр толору билии буолбатахтар. Толору билии Дьылҕаҕа эрэ баар.

Дьылҕа бэлиэтэ. Бэлиэ күөрчэх диэн ааттанар. Аан дойду аҕыс туһаайыытын көрдөрөр. Ол аата туохтан бары тутулуктааҕы көрдөрөр.

Таҥха. Таҥха Хааны үксүн Дьылҕа Хааны кытта бииргэ ааттыыллар. Ол гынан баран, Таҥха уратыта элбэх. Тохсунньу ыйга Таҥха иһиллээһин диэн баар. Дьылҕаны буолбатах.

Киһи төрөөһүнэ таҥхата түһэр, Дьылҕата буолбатах.



Дьүһүнэ. Таҥханы эмиэ уһун бытыктаах, тайах мастаах оҕонньор курдук ойуулууллар. Кини эмиэ бэйэтэ дьонноох-сэргэлээх, дьиэлээх-уоттаах, кэргэннээх.

Суолтата. Таҥха киһи оҥоруутун көрдөрөр: ол көрдөрүү киһи төрүөҕүттэн саҕаланар.

Киириитэ. Таҥха киһиэхэ киирдэҕинэ, киһи буор уонна халлаан сибээһин кытта бэйэтин уонна дьон этин-сиинин үлэтэ дьүөрэлэһиитин ураты сэрэйэр буолар.

Туомнар. Туомнар Таҥханы туһанарга үөрэтэллэр. Туомнар киһини буору уонна халлааны (кэми-кэрдиини) кытта сибээстииллэр. Ол иһин туому кэмигэр оҥоһуллуохтаах.

Оҥоруу.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7


База данных защищена авторским правом ©psihdocs.ru 2019
обратиться к администрации

    Главная страница